fobik (korku) sorunlara çare

FOBİK(KORKU) SORUNLARI ÇÖZÜMÜ

Fobik Bozukluklar

Gerçekte korku yaratmayacak bir objeye, aktiviteye veya duruma karsi asiri korku duyma ve kaçinma davranisinda bulunmaya fobi denir. Kişi, bu korkularin aşırı veya anlamsız oldugunu bilse de engelleyemez, mantıksal düşünerek korkularının önüne geçemez. Fobi toplumda sık görülen bir psikolojik rahatsizliktir. Fobisi olan insanlar fobi diye adlandırılırlar. Yapılan arastırmalar toplumda %10 oraninda fobi tespit etse de tahminen bu deger % 25 dolaylarindadır. Fobiler halk arasında hastalıktan ziyade huy ya da kişilik özelligi olarak düşünüldügünden tedaviye basvuranların sayısı azdır. Araştırmalarda fobi sıklıgının beklenenden düşük çıkmasının en önemli nedeni budur.Kadınlarda erkeklere oranla iki buçuk kat daha faza görüldügü saptanmıştır.

Fobilerin gerçek nedenleri bilinmemektedir. Öne sürülen fobi nedenleri türlerine göre degişmekle birlikte ayni fobi türünde de hastadan hastaya degişiklik gösterir. Ruhsal rahatsızlıkların çoğunda oldugu gibi fobilerde de neden biyolojik, genetik ve çevreseldir. Bazı özgül fobilerde genetik yakınlık fazladir. Örnegin kan aldırma veya enjeksiyon yaptırma fobisi olan kişilerde ailede benzer hastalık normal topluma göre daha sıktır. Ancak bu yatkınlıgın genetik veya çevresel etkenlere bagli olarak gelişip gelişmedigini aydınlatacak araştırmalar henüz yetersizdir. Bazi insanlarda adrenalin ve noradrenalin salınımının fazla olmasının veya etkilenen organların bu maddelere normal insanlara göre daha duyarlı olmasının bu hastalıga yol actıgı ileri sürülmektedir. Verilen ilaç tedavileri de bu maddelerin salınımını veya bedensel duyarlılıgı azaltmaya yöneliktir. Psikiyatride fobilerin geçmiş yaşantılara baglı olarak geliştigi yolunda ispatlanmamis çesitli teoriler mevcuttur. Watsonun ögrenme teorisinde fobilerin şartlandırılmış refleks davranışlar sonucu oluştugu ileri sürülür. Bu teoriye göre daha önce kaygı uyandırmayan bir uyaran kaygılı bir uyaranla bir araya geldiginde ögrenme yolu ile kaygı uyandıran bir uyaran haline gelmektedir. Örnegin asansör korkusu olmayan bir kişi elektrik kesintisi ile asansörde mahsur kalma sonucunda asansör korkusu geliştirebilir. Bu olay öncesinde rahatlıkla asansöre binebilirken asansöre binemez hale gelebilir veya asansöre bindiginde aşırı kaygı duyma görülebilir. Freuda göre fobiler bilinç dışı çatışmalarla ilgilidir ve ödipal kompleks ile ilişkisi vardir. Bastırılmış, bilinç dışına itilmiş bazı korkular yer degiştirerek normalde kaygı yaratmayacak bir nesne veya duruma yöneltilir ve bu sekilde fobiler gelişir. Yapılan araştırmalarda sürekli strese maruz kalan çocuklarda yaşamın ileri dönemlerinde yaygın fobik davranışlar görülebilmektedir. Sürekli stres yaratan nedenler arasında erken yaşta anne veya babanin kaybı, anne veya babadan ayrılma, ev içinde şiddete maruz kalma sayılabilir. Bazi bedensel hastalıklar, nörolojik ve psikiyatrik hastalıklarda fobik semptomlar görülebiir. Bu rahatsızlıkların ayırıcı tani yapılırken dikkate alınmasi gerekir.


Kaç çesit fobi vardir?

Fobiler baslica üç guruba ayrilabilir:

-Sosy -Sosyal Fobi -Agorafobi -Özgül Fobiler


Sosyal fobi

Sosyal ortamlarda başkaları tarafından inceleme altında tutulduğu korkusu performans gösterilmesi gereken durumlarda eleştirilme yada küçük düşme korkusunun yaşanmasıdır.Ve kişi bu korkunun yaşanmasından kurtulmak için bu tür sosyal ortamlara girmekten kaçınır. Kaçınma nedeniyle kişinin sosyal, meslekî ya da aile yasami etkilenir.

 


Sosyal fobi iki farkli sekilde görülür:

Genel: Korkular hemen her durum için geçerlidir.
Özel:Yalnizca özel bazi durumlar için geçerlidir. (Baskalarinin önünde imza atmak, yemek yemek vs gibi.)

Sosyal fobisi olanlar genelde asagidaki durumlarda sosyal fobi belirtilerini yogun olarak yasarlar:

-Topluluk önünde konusmak.
-Bir isle ugrasirken seyredilmek.
-Baskalarinin önünde yemek yemek-içmek.
-Otorite konumundaki kisilerle temas etmek.
-Misafir kabul etmek.
-Baskalari ile tartismak.
-Toplulukta telefonla konusmak.
-Tanimadigi kisilerin gözlerinin içine bakmak.
-Ilgi odagi olmak.
-Baskalarinin önünde yazi yazmak.


Agorafobi

Fobiler arasinda sık görülen agorafobi eskiden yalniz meydanlardan, açık yerlerden korku olarak bilinirdi. şimdi ise agorafobi çok daha genis bir anlam taşımaktadir.Yalniz başına kalmaktan, yalnız sokaga çıkmaktan, kalabalik yerlere girmekten, örnegin sinema, tiyartro, tünel, köprü, pasaj, asansör, otobüs, vapur, uçak gibi yerlerde duyulan korkular artik agorafobi sayilmaktadir. Panik bozukluguna bagli olmayan fobinin nadir oldugu anlasilmaktadir. Çogu agorafobinin temelinde panik nöbetleri bulunmaktadir. Yani hasta panik nöbetleri geçirecegi korkusu yüzünden yalniz başına sokağa çıkamamakta, kalabalıga girememektedir. Agorafobi bireyin herhangi bir yerde panik nöbeti geçirme ve ordan çıkamama, tıkanıp kalma, hiç bir seçenegi olmama korkusudur.
Agır agorafobikler yaşamın bir çok etkinliğinden uzaklaşır. Bir süre sonra yaşamları o kadar kısıtlanabilir ki zamanla ciddi çökkünlük durumlarına da girebilirler.


Özgül fobiler

Belirli nesneler veya durumlardan anormal korkudur. Bunlari agorafobi ve sosyal fobilerden ayirdettiren özellik korkunun özgül durumlar ve nesneler karşısında belirmesidir. Bu özgül durumlar ve nesneler olmadiginda hastada rahatsizlik belirtisi yoktur. Bunlardan uzak oldugu sürece hastanın yaşamı etkilememektedir. Yalniz fobi nesnesi ya da durumuyla yüz yüze gelince panik derecesinde korku ortaya çıkmaktadir. Hasta bu nesne veya durumların nerede bulunabilecegini daha önceden inceler ve ona göre sakınarak sıkıntıdan kendini korumaya çalışir. Fakat çok sık karsılaşılan nesneler karşı korku yaşamı çok kısıtlayıcı olabilir.

 


Fobiler korkunun ortaya çıktığı uyarana göre üçe ayrılabilirler

A. Nesne fobileri (böcek, kelebek, köpek, sivri uçlu esya gibi...)
B. Durum fobileri (kapali yer, açik yer, asansör, yüksek yer gibi...)
C. Islev fobileri (altına kaçırma, gaz kaçırma, terleme, yüz kızarmasi gibi...)

BAZI ÖZGÜL FOBILER

Kapalı ve basık yerde kalma korkusu (klaustrofobi)

Kapalı ve basık yerlerde duyulan korkudur. ıAsansör, basık tavanli odalar, koridorlar, kapıları kapalı ve kalabalık otobüs, yeraltı çarsıları, metro, alt geçitler ve kilitli odalar onlar için korku verici yerlerdir. Hastanin temel korkusu bu sayılan yerlerde sıkışıp kalmak, nefes alamamak ve boğulmaktır.

Kan-yaralanma korkusu

Halk arasinda kan tutmasi olarak bilinen kan-yaralanma fobisinde hasta kan görünce rahatsızlık duyma dışında, tıbbi islemlerde bayılacak gibi olma, kalp hızında degişme, bulantı ve bayılma gibi tepkiler gösterebilir.

Hayvan korkusu (zoofobi)

Insanlarin bir kısmında korkulan hayvanlara karsı kötü bir deneyim yasadıktan sonra fobi başlarken, bir kısmında da böyle bir başlatıcı bulunmaz.

Gök gürültüsü ve fırtına korkusu (astrofobi)

Gök gürültüsü ve firtina fobisi olan kişiler sürekli hava durumunu izler. Havanin fırtınali,gök gürültülü ve yağışlı olma ihtimali oldugu günlerde büyük korku ve panik duygulari yaşarlar.

Yükseklik korkusu (akrofobi)

Yükseklik korkusunda kisi yüksek binalara çikamaz, yüksekten bakamaz. Birçok kişi için keyifle oturulacak balkonlar bu hastalar için eziyet olur.

Yalnızlık korkusu (manofobi)

Yalnızlık fobisi duyanlar tek başlarına kalmazlar. Bu fobi akşamları evde tek baslarına kaldıklarında artar. Nedensiz olarak huzursuz olurlar. Evde duyduklari tüm sesleri, gördükleri tüm gölgeleri hırsızın ve yabancı birisinin varlıgına yorarlar.

Uçak korkusu

Uçak korkusunda kişi gideceği yere ne kadar eziyetli olursa olsun uçak dışında herhangi bir araçla gitmeye razıdır. Uçaga binmek zorunda kalırsa siddetli korku duyar. Uçagın her hareketini, her sarsıntıyı büyük bir korkuyla izler, duydugu her sesi motorun arızasına yorar.

Yutma korkusu

Yutma fobisinde kişi yemek yerken, su içerken boğazına birsey kaçacagı ve boğulacagı düşüncesindedir. Kuruyemiş ve küçük taneli yiyecekler onun için çok korkutucudur. Ciddi sorunlardan biri de ileri derecede kilo kaybıdır.

-Gece korkusu (niktofobi)
-Canlı canlı toprağa gömülme korkusu (tapofobi)
-Ateş korkusu (pirofobi)
-Giyecek korkusu (endofobi)
-Yenilik korkusu (kainatetofobi)
-Sivri cisim korkusu (amofobi)
-Karanlık korkusu (kenofobi)
-Dıskı korkusu ( koprofobi)
-Yamaçtan iniş korkusu (orofobi)
-Toplum içinde yüz kızarması korkusu (ertirofobi)
-Beyaz sayfa korkusu (lökoselofobi)
-Yabancı korkusu (xenofobi)
-Toz pislik korkusu (mizofobi)
-Herseyden korkma korkusu (pontofobi)
-Korkudan korkma korkusu (fabofobi)
-Cinsel ilişki korkusu
-Escinsel olma korkusu
-Aklını yitirme korkusu
-Hastalık korkusu


Bütün özgül fobiler tek tek anlatılamayacak kadar çoktur. Hepsi ayrı ayrı tanımlanmıştır.

Örnegin Amerikali psikiyatrisler tarafindan 65000 degişik tür fobi saptanmştır(ör: sebze fobisi:lachonophobie,bir masada on üç kisi oturma fobisi:triskaidderkaphobie)

FOBI BELIRTILERI NELERDIR?

Korku yaratan obje, durum ya da aktivite ile karşılaşıldıgında anksiyete belirtileri ortaya çikar. Panik atakta görülen belirtilerin hemen hepsi fobik durumla karşılaşıldığında ortaya çıkabilir. Bu belirtilerden bazılari şunlardir:
-Titreme
-Terleme
-Bulanık görme
-Nefes darliğı
-Agız kuruluğu
-Yutkunma güçlügü
-Yüz kızarması
-Çarpıntı

Sosyal fobinin panik bozukluktan tek farkı belirtilerin belli durumlarda ortaya çıkmasıdır. Panik bozuklugu olan kişiler ne zaman panik atak geçireceklerini bilirler ve panik atak geçirmemek için fobik durumlardan kaçinırlar. Örnegin asansör korkusu olan kişiler asansöre bindiklerinde panik atak geçirebilirler ve bundan korunmak için üst katlara merdivenlerden çıkıp inmeyi tercih ederler bu sekilde panik atak gelmesini önlerler. Yine uçak korkusu olan kişiler uçağa binmek yerine baska vasıtaları kullanarak yolculuk etmeyi tercih ederler. Fobisi olan kisiler bu kaçınma davranışını kullanarak panik atağın gelişmesini önlerler.
Panik bozuklugu olan kişilerde fobilerden farkli olarak panik ataklarinin ne zaman, nerede gelecegi belli degildir ve atağın gelmesi genelde önlenemez.


TÜM SORUNLARINIZI ÇEKİNMEDEN BİZİMLE PAYLAŞABİLİRSİNİZ.

KORKU,CESARETTE BARINMAZ.

SİZİ ETKİLEYEN VE YAŞANTINIZI ETKİLEYEN TÜM KORKU HASTALIKLARINIZI

METAFİZİK UZMANI GÖKHAN HANİ İLE PAYLAŞIN...

GSM:0535 939 0123

GSM:0543 765 7590

MSN:metafizikuzmani.com

Kategori: Sağlık > Ruh Sağlığı
              Sağlık > Alternatif Tıp

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !